…ปลายปี ๒๕๔๙…
ผมกะว่าจะไม่เขียนอะไร กะว่าจะโพสต์ภาพอย่างเดียว แต่จนแล้วจนรอดมันอดไม่ได้ครับ ชีวิตที่ล่วงแล้วผ่านมามันวนเวียนอยู่กับการจดจารบันทึกความเป็นอดีต เสียดายเรื่องราวบางอย่างที่วนเวียนเข้ามาแล้วผ่านไป
จะให้มันลอยหาย - ลอยหายเหมือนลมผายในท้องทุ่งก็กะไรอยู่ อย่ากระนั้นเลย เก็บมาเขียนเล่าสู่กันบ้างก็ยังดี *เพื่อเป็นเครื่องยืนยันว่าครั้งหนึ่งผมเคยมีตัวตนอยู่บนโลกใบนี้(*สำนวน กนกพงศ์ สงสมพันธุ์ นักเขียนผู้ล่วงลับ)
วันนี้ขณะง่วนอยู่ในท้องทุ่งสีทองเป็นวันแรกของการเกี่ยวข้าวของเพื่อนร่วมท้องทุ่ง ผมพูดคุยเรื่องบางเรื่องของการมีและใช้ชีวิตแบบเรียบง่าย
พี่คนหนึ่งที่ลุยงานที่คายคันด้วยกับผมแกเอ่ยถึงความสุขมวลรวมของคนไทยเมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป(ปัจจุบัน)
แกบอกมีการสำรวจพบว่าคนที่ใช้ชีวิตแบบเพียงพอ(พอเพียง) จำนวนสิบกว่าเปอร์เซ็นต์ของจำนวนคนทั้งประเทศ มีความสุข(อาจหมายถึงทุกข์น้อยกว่าคนทั่วไป)
คนทำนายุคใหม่อาจไม่ต้องเอ่ยถึงระบอบคอมมูนของท่านประธานเหมา หรือระบบมิตรจิตรของคนไทยยุคก่อนปู่ย่า-พ่อแม่ของเรา แต่ความก้าวหน้าของถ้อยคำ…..ทำให้ผมทึ่ง
ขณะฟาดข้าวกันตูม ๆ ในท้องทุ่ง เหงื่อไหลไคลย้อย กลิ่นกายบวกกลิ่นโคลนคละคลุ้ง เราเอ่ยถึงการใช้ชีวิต การรวมกลุ่ม ความไม่สามารถที่จะเชื่อได้ในวิถีที่รัฐบางนโยบายได้วางให้เราเดินตาม
ก่อนที่จะสรุปได้ว่าคนในท้องถิ่นที่ผมใช้ชีวิตอยู่ไม่สามารถรวมกลุ่มทำกิจกรรมเพื่อพึ่งตนเองในองค์รวมได้ มีเพียงปัจเจกชนบางคนเท่านั้นที่เชื่อและปฎิบัติตนไปตามความเชื่อของตน โดยไม่ไปขวางกระบวนและขบวนความเชื่อและ/หรือแนวคิดของส่วนกลาง(รัด-ถะ)
ซึ่งอาจละการสำรวจความหลากหลาย ความแตกต่างของกลุ่มชนในแต่ละท้องถิ่น ทำให้กรอบนโยบายบางอย่างที่โปรยมาเหมือนลมตดในท้องทะเล ปู๊ด – หาย,ป๊าด – จาง ไม่สามารถจับต้องสิ่งใดได้นอกจากหนี้สินและความฝืดเคืองซึ่งเพิ่มขึ้นตามความสะดวกสบายของชีวิต ทั้งโดยตนเองและครอบครัว
ลุกลามจากจุดเล็ก ๆ -ไปยังหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด - ประเทศ
ถ้อยคำในการพูดคุยดูจะทัดสูงออกจากความเป็นชาวบ้านธรรมดาเกินไป พูดให้ง่ายขึ้น คือ ฟังยากนั่นเอง
หลังจากนั้นเราคุยกันถึงเรื่องปาล์มน้ำมันและการนำมาใช้โดยตรงโดยเราซึ่งเป็นผู้ปลูกมันด้วยตนเอง คุยไปจนถึงเพื่อนของพี่แกบางคนซึ่งมีเครื่องทำน้ำมันไบโอดีเซลร้อยเปอร์เซ็นต์ในอำเภอที่เราอาศัยอยู่
น่าแปลกที่มีคนคิดแบบนี้อยู่ที่นี่ ไม่เด่น ไม่ดัง แต่ดี
อย่างไรก็แล้วแต่การมีความสามารถในการผลิตนำมันเพื่อการใช้งาน ไม่ได้หมายความว่าวัตถุดิบในการผลิตจะหาได้โดยง่าย เหมือนจังหวัดใหญ่ซึ่งมีการใช้น้ำมันทอดใช้แล้วในปริมาณมาก ส่วนจะไปใช้น้ำมันดิบเพื่อมาต้มแล้วผ่านกระบวนการมากมายเพื่อให้ได้น้ำมันดีเซลจากพืชนั้นดูจะไม่คุ้มค่าเท่าไรนัก
ช่วงที่ผ่านมาขณะมีการถ่ายทอดสดการแถลงนโยบายของรัฐ ได้มีโอกาสดูในช่วงของอดีต สว. หญิงของภาคเหนือ คุณเตือนใจ ดีเทศน์ อภิปรายถึงเรื่องของนโยบายการปลูกปาล์มน้ำมันเพื่อเป็นทางเลือกของการใช้พลังงานของรัฐบาลก่อนหน้านี้ เธอบอกให้ทบทวนให้ดีเพราะพื้นที่ภาคใต้ และทั้งประเทศกำลังถูกกลืนจนพื้นที่ทำนาแทบจะไม่มี นโยบายบางอย่างอาจะละเว้นไว้สำหรับวิถีดั้งเดิมเพื่อให้ตรงกับนโยบายพอเพียง(เพียงพอ) ของรัฐฉบับร่าง
เธอยังเอ่ยถึงพืชพรรณบางชนิดที่ถูกฝากผ่านมาจากผญ. วิบูลย์ เข็มเฉลิม ว่าสมควรจะต้องคงไว้ ฯลฯ ซึ่งผมมองว่าน้อยนักที่การอภิปรายของคนในทำเนียบบริหารประเทศพูดถึงอะไรแบบนี้
เรามักเอ่ยถึงเศรษฐกิจชาติในแง่ของตัวเลข มากกว่าความสุขในปัจจุบันขณะ ทั้งโดยนโยบาย กระทั่งเหน็บมายังแวดวงกาแฟตอนเช้าของปัญญาชนบางพวกอย่างครูประชาบาลและนักเล่นหวยในหมู่บ้าน
ผมคาดว่าพี่คนที่ทำไบโอดีเซลด้วยตัวเองคงมีความสุขและอยู่ในเปอร์เซ็นต์ของมวลรวมต่อจำนวนคนทั้งประเทศที่มีการสำรวจไปนั้นด้วยคนหนึ่ง
ช่วงหนึ่งของการคุยผมถูกขัดจังหวะจากเสียงโทรศัพท์จากเพื่อนชาวนาจังหวัดพิจิตร เขาโทรมาระบายความอัดอั้นตันใจหลายเรื่อง ทั้งเรื่องข้าว เรื่องหอยเชอร์รี เรื่องหนอนระบาดเต็มท้องทุ่งซึ่งกำลังข้าวเขียวระบัด
เพื่อนว่า เพื่อนไม่ได้รู้สึกอะไรกับความยากไร้หรือไม่มี กระทั่งการถูกกดราคาข้าวให้ต่ำเตี้ย เพราะโรงสีที่มีเป็นดอกเห็ดในละแวกนั้นมันฮั้วกัน ด้วยระบบเครือญาติ ยังไงก็หนีไม่พ้นวงจรอุบาทว์ แต่คนซึ่งทำนามาตลอดชีวิต และไม่เคยลิ้มรสชีวิตในรูปแบบอื่น ๆ นั้น น่าสงสาร รับกรรมไปทุกฤดูกาล ทุกปี ทุกปี ที่เกิดใหม่ก็มากที่หลีกหนีวิถีชาวนาไปก็เยอะ วงเวียนแบบนี้มันไม่จบสิ้น
น่าแปลก…เรื่องที่เขาพูดถัดจากนั้น คือ ความสุขมวลรวมของประชาชาติ(ไทย - อีกแล้ว) นัยว่ากระแสเรื่องนี้กำลังแรงหรืออย่างไร ? ทำไมชาวนาคนละซีกภูมิภาคถึงได้เอ่ยเรื่องเดียวกันได้ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน?
มีอีกหลายเรื่องที่คนทำนาที่ตีนดำเปื้อนโคลนสวมหมวกสาน พูดคุยกัน
ขณะพักเหนื่อย ผมนั่งคุยหลากหลายเรื่องราวกับคนชราที่มาช่วยงานในทุ่งนา ทำให้ได้ความรู้มากมาย ทั้งบวกและลบ - โลกนี้มันน่าอภิรมย์ชะมัด
ว่าไหม ?
